Zodra de dagen langer worden en de grond langzaam opwarmt, begint het bij veel mensen te kriebelen om weer iets te laten groeien. Een verhoogde moestuinbak is dan een mooie oplossing. Je hoeft minder te bukken, de aarde warmt sneller op en je houdt onkruid en slakken beter onder controle. Bovendien past zo’n bak net zo goed in een kleine stadstuin als in een ruime achtertuin.
Steigerhout is een populaire keuze, omdat het stevig, betaalbaar en makkelijk te bewerken is. In dit artikel lees je stap voor stap hoe je zelf een bak bouwt, welk materiaal je nodig hebt en waarmee je het seizoen het best kunt beginnen.
Het juiste hout en formaat
Steigerplanken zijn meestal ongeveer 20 centimeter breed en 3 centimeter dik. Kies bij voorkeur gebruikt of nieuw onbehandeld steigerhout van vuren of grenen. Let bij oud hout op resten verf, olie of cement, want die wil je liever niet in de buurt van je groenten. Nieuw steigerhout is iets duurder, maar wel schoon en recht.
Een handig formaat is 120 bij 120 centimeter, of 80 bij 200 centimeter. Je kunt dan vanaf alle kanten bij het midden zonder in de bak te stappen. Met drie planken boven elkaar kom je op een hoogte van zo’n 60 centimeter, wat prettig werkt voor je rug en genoeg ruimte biedt voor diepe wortels.
Wat je nodig hebt
Voordat je begint, is het fijn om alles klaar te hebben liggen. Zo hoef je niet halverwege nog naar de bouwmarkt. Voor een vierkante bak van drie planken hoog heb je ongeveer het volgende nodig:
- Twaalf steigerplanken op maat, of zes lange planken die je doormidden zaagt
- Vier vierkante palen van circa 7 bij 7 centimeter als hoekstijlen
- Roestvrijstalen schroeven van ongeveer 6 centimeter lang
- Een accuboormachine, handzaag of cirkelzaag, rolmaat en waterpas
- Worteldoek of antiworteldoek en een niettacker
Stap voor stap in elkaar zetten
Zaag eerst de planken op lengte. Houd er rekening mee dat twee zijden de dikte van de andere planken overlappen, zodat je bak echt vierkant wordt. Zaag de hoekpalen op de hoogte van de bak, eventueel met een paar centimeter extra zodat je ze iets in de grond kunt zetten voor meer stevigheid.
Begin met twee zijkanten: leg een hoekpaal aan beide uiteinden en schroef de planken er per plank met twee of drie schroeven op vast. Boor bij voorkeur eerst voor, dan splijt het hout minder snel. Zet daarna de twee zijkanten rechtop en verbind ze met de overige planken. Controleer met de waterpas of alles recht staat, en meet de diagonalen na: zijn die even lang, dan is je bak haaks.
Kies een plek met minstens zes uur zon per dag en maak de grond daar vlak. Wil je de bak langer laten meegaan, dan kun je de binnenkant bekleden met worteldoek. Zo komt de vochtige aarde minder direct tegen het hout en droogt het sneller op na een regenbui.
De bak vullen
Een hoge bak vraagt veel aarde. Om kosten te besparen, kun je de onderste laag vullen met grof materiaal zoals takjes, snoeiafval of omgekeerde graszoden. Daarop komt een laag half verteerde compost of bladeren, en bovenop minstens 25 tot 30 centimeter goede moestuinaarde gemengd met compost. Die onderste lagen verteren langzaam en geven jarenlang voeding af.
Twijfel je over de opbouw, het afwerken van de hoeken of de beste schroeven voor buitenhout, dan kun je ervaringen van andere hobbyklussers nalezen op www.klussenforum.nl, waar je ook zelf een vraag kunt stellen. Laat de gevulde bak daarna een week rusten, zodat de aarde wat kan inklinken voordat je gaat zaaien.
Wat je als eerste plant
In maart en april is het buiten nog fris, maar er zijn genoeg gewassen die daar goed tegen kunnen. Radijs is een dankbare starter: binnen vier tot zes weken kun je al oogsten. Ook pluksla, spinazie, rucola en tuinkers groeien snel en vinden koele temperaturen prima. Doperwten kun je vanaf half maart zaaien, met een paar takken of een rekje ernaast om tegen op te klimmen.
Warmteminnende planten zoals tomaten, courgettes en paprika’s wacht je beter af tot na half mei, wanneer de kans op nachtvorst kleiner is. Tot die tijd kun je ze binnen op de vensterbank voorzaaien. Verdeel de bak in vakken van ongeveer 30 bij 30 centimeter, dan houd je overzicht en kun je na elke oogst meteen iets nieuws zaaien.
Met een middag zagen en schroeven heb je een bak die jarenlang meegaat. Begin klein, kijk wat goed groeit op jouw plek en breid volgend jaar gerust uit met een tweede bak. Zo groeit je moestuin vanzelf mee met je ervaring.